پایان نامه رابطه رضایت مندی زناشویی در زوجین با مؤلفه های هوش هیجانی

۱-۴-اهداف مشخص تحقیق

هدف کلی: هدف از این تحقیق رابطه ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی با رضایت مندی زناشویی فرهنگیان ناحیه ۲ رشت  در سال ۱۳۹۳ بود، تا بتوان بوسیله این پژوهش و تعمیم آن به جامعه رضایت مندی زندگی زناشویی را افزایش داد.

۱-۵-اهداف جزیی:

1. بررسی رابطه بین مؤلفه های ابعاد جهت گیری مذهبی با رضایت مندی زناشویی.
2. بررسی رابطه بین مؤلفه های هوش هیجانی با رضایت مندی زناشویی در زوجین.
3. بررسی رابطه بین ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی.

۱-۶- سؤالات تحقیق:

۱٫آیا بین مؤلفه های ابعاد جهت گیری مذهبی با رضایت مندی زناشویی رابطه معنادار وجود دارد؟

۲٫آیا بین مؤلفه های هوش هیجانی با رضایت مندی زناشویی رابطه معنادار وجود دارد؟

3. آیا بین هوش هیجانی با ابعاد جهت گیری مذهبی رابطه معنادار وجود دارد؟

۱-۷- فرضیه‏های تحقیق:

با در نظر گرفتن مبانی نظری و پیشینه تحقیق، فرضیه های این پژوهش عبارتند از:

۱٫بین مؤلفه های ابعاد جهت گیری مذهبی با رضایت مندی زناشویی رابطه معنادار وجود دارد.

۲٫بین مؤلفه های هوش هیجانی با رضایت مندی زناشویی رابطه معنادار وجود دارد.

۳٫بین هوش هیجانی با ابعاد جهت گیری مذهبی رابطه معنادار وجود دارد.

۱-۸-تعریف واژه ها و اصطلاحات( مفهومی و عملیاتی):

–تعریف مفهومی ابعاد جهت گیری مذهبی:مذهب با راهنمایی ها وقواعد خاص خود فرد را مجهز می کند که بتواند رفتار مناسبی داشته باشد.دینداری، همان ایمان و اعتقاد قلبی همراه با اعمال شایسته و نیکوست و لازمهء ایمان، علم و آگاهی است(سالاری فر و دیگران،۱۳۹۰).

–تعریف عملیاتی ابعاد جهت گیری مذهبی:در این تحقیق برای جمع آوری داده های مورد نظر در زمینه ابعاد جهت گیری مذهبی از پرسش نامه ابعاد جهت گیری مذهبی ساخته بهرامی احسان استفاده خواهد شد.

–تعریف مفهومی هوش هیجانی:هوش هیجانی یعنی توانایی زیر نظر گرفتن احساسات و هیجانات خود و دیگران،تمایز گذاشتن بین آنها و استفاده از اطلاعات حاصل از آنها در تفکر و اعمال خود.

–تعریف عملیاتی هوش هیجانی: در این تحقیق برای جمع آوری داده های مورد نظر در زمینه هوش هیجانی از پرسش نامه هوش هیجانی بار-آن استفاده خواهد شد.

–تعریف مفهومی رضایت مندی زناشویی: رضامندی زناشویی وضعیتی است که در آن زن وشوهر از ازدواج با یکدیگر و با هم بودن احساس شادمانی و رضایت دارند.

–تعریف عملیاتی رضایت مندی زناشویی: در این تحقیق برای جمع آوری داده های مورد نظر در زمینه رضایت مندی زناشویی از پرسش نامه رضامندی زناشویی ساخته جعفر جدیری استفاده خواهد شد.

متن کامل پایان نامه

پایان نامه ارتباط ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی

۱-۲-پیش در آمد

خانواده بنیادی ترین تشکل اجتماعی و اصلی ترین جزء اجتماع است.دستیابی به جامعه سالم در گرو سلامت خانواده،وخانواده سالم در گرو برخورداری افراد از سلامت روانی و داشتن ارتباط مطلوب با یکدیگر است. شناخت عوامل مؤثردر روابط زنا شویی،مهار و مدیریت آن یکی از روش های در خور توجه در حل مشکلات زناشویی و رسیدن به رضایت از زندگی زناشویی به شمار می رود.شناخت این عوامل نه تنها به خانواده درمانگر کمک می کند تا بیماری را تشخیص دهد،بلکه به زوجین نیز یاری می رساند تا با آشنایی با این عوامل به ایجاد،تقویت و یا اصلاح به رضایت مندی دست یابند(فانینگ[۱]،۲۰۰۷).چنانچه روابط زناشویی رابطه ای سست باشد، پایه های لازم برای موفقیت آمیز بودن و مطلوب بودن عملکرد خانواده لرزان و ضعیف خواهد شد. برای زوجی که با هم سازگار نیستند دشوار است که والدین خوبی باشند. رابطه زناشویی باید بر اساس اطمینان و احترام متقابل باشد که دراین امر عوامل عاشقانه و صمیمیت نیز دخالت دارد. بطور کلی کارکرد مطلوب خانواده مفهوم مفیدی است که نه تنها در مورد مشکلات احتمالی بوجود آمده در خانواده بلکه در تعیین اینکه آیا نیازهای زوجین و فرزندان آنها آنچنان که می بایست برطرف می شوند یا نه، نیز مد نظر قرار می گیرد. هر خانواده باید هم نیازهای عاطفی و هم نیازهای اعضای خود را برآورده سازد و کودکان را برای زندگی مستقل در دنیایی که بعدها در آن قرار می گیرند آماده سازد و این مهم فقط در سایۀ روابطی صمیمی و سرشار از رضایت زوجین پدید می آید( بارکر،۱۹۸۶؛ترجمه دهقانی،۱۳۸۲).

در این فصل سعی شده است، عواملی که در افزایش رضایتمندی زندگی زناشویی نقش مؤثری دارند؛ مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد؛ زیرا با افزایش آگاهی در این زمینه می توان از بروز اختلافات و تنش های میان زن وشوهر ها جلوگیری کرد.

در آخر فصل نیز مطالعات انجام شده در زمینه عوامل مؤثر در رضایت مندی زناشویی و هوش هیجانی، در داخل و خارج از کشور آورده شده است،.

[۱] – Fantyng

متن کامل پایان نامه

پایان نامه رابطه مؤلفه های ابعاد جهت گیری مذهبی با رضایت مندی زناشویی

۲-۲-تاریخچه رضایتمندی زناشوی[۱]

اگربخواهیم از تاریخچه رضایتمندی زناشویی اطلاعاتی داشته باشیم ابتدا باید به ریشه های خانواده درمانی بپردازیم؛زیرا رضایت مندی زناشویی و بهبود در روابط زن و مرد هدف نهایی خانواده درمانی به شمار می رود. به عبارت دیگر هدف اصلی خانواده درمانی این است که حل مشکلات موجود را تسهیل کند و رشد سالم خانواده را با تمرکز بر ارتباط بین فردی و اعضای مهم خانواده و شبکه اجتماعی بهبود بخشد( موسوی،۱۳۸۵). آغاز نهضت خانواده درمانی،مقارن اواخر دهه ۱۹۴۰ و اوایل دهه۱۹۵۰ یعنی بعد از جنگ جهانی دوم و گردهمایی مجدد اعضای خانواده بعد از جدایی هاست.با این حال نظریات درباره ریشه ها و سرچشمه های این نهضت به قبل از این دوران بر می گردد.ناتان اکرمن [۲]می گوید: به طور کلی می توان گفت که در چهل سال گذشته،آن هم بیشتر تحت تأثیر نهضت انسان گرایانه – اگزیستانسیل،انحراف محسوسی از درمان فردی و فرایندهای روانی به سمت عوامل اجتماعی،محیطی و بین فردی پدید آمده است؛ تحولی که از جمله ثمرات آن،پیدایش روش های گروهی در آموزش،مدیریت و درمان است( هی لی،ترجمه ثنایی،۱۳۷۵).

گلدنبرگ و گلدنبرگ[۳] ( ۱۹۸۳ ) به پنج تحول علمی و بالینی ظاهراً متصل اشاره می کند که متفقاً صحنه را برای ظهور خانواده درمانی مهیا ساخته اند.این پنج حوزه عبارتند از:

• گسترش درمان روانکاوی برای گستره کامل مشکلات عاطفی که سرانجام شامل کار با کل خانواده نیز شد؛
• معرفی نظریه عمومی سیستمها با تأکیدی که بر شناخت روابط میان اجزای مؤلف یک کل همبسته داشت؛
• پژوهش راجع به نقش خانواده در پدیدآیی اسکیزوفرنی در یکی از اعضای خانواده؛
• تحول و ظهور حوزه راهنمایی کودک و مشاوره زناشویی؛ ۵- افزایش علاقه به فنون بالینی جدید نظیر گروه درمانی)همان).

برای درک آنچه امروز مورد توجه است ضرورت دارد،هرچند کوتاه،به سیر تحول مشاوره خانواده بپردازیم.سازه های رضایت زناشویی[۴]،سازگاری زناشویی[۵]و خرسندی زناشویی[۶] از دیر باز در متون روان شناسی،به خصوص در متون خانواده درمانی،به طور گسترده به چشم می خورد.در واقع هدف نهایی تمام خانواده درمانگرها صرف نظر از روش ها و فنون درمانی و نظریاتشان،رسیدن به رضایت و سازگاری خانواده های نامتعادل است(حیدری،۱۳۸۵).

متن کامل پایان نامه

پایان نامه ارتباط مؤلفه های ابعاد جهت گیری مذهبی با رضایت مندی زناشویی.

۲-۳-تعریف رضایت‌مندی زناشویی

انسان برحسب فطرت و طبیعت خود نیازمند همدلی است که با او زندگی کند و در کنار او به آرامش برسد. اساساً وجود یک ازدواج توأم با رضایت محل تبادل و تلاقی احساسات و عواطف مثبت بین زوجهاست و تشکیل خانواده بهنجار نقش بسزایی در بهزیستی جامعه دارد و احساس رضایت نقش بسزایی در کارکردهای بهنجار خانواده دارد (بنائیان،۱۳۸۶). رضایت زناشویی یعنی انطباق بین انتظاراتی که فرد اززندگی زناشویی دارد و آن چیزی است که در زندگی اش تجربه می کند. یکی ازمهمترین تعریف ها توسط هاکینز انجام گرفته است که وی رضایت زناشویی را چنین تعریف می کند: احساس رضایت و لذت تجربه شده توسط زن و شوهر در هر زمانی که همه جنبه های ازدواجشان را در نظر می گیرند( قائمی، ۱۳۸۱). الیس رضایت زناشویی را حاصل سازگاری زن و شوهر در ابعاد مختلف زندگی مشترک می داند که استحکام بنیان خانواده را تضمین می کند. رضایت زناشویی عبارت است از احساسات عینی از خشنودی، رضایت ولذت تجربه شده توسط زوجین . رضایت‌مندی زناشویی را بیشتر به صورت نگرش‌ها یا احساسات کلی فرد درباره همسر و رابطه‌اش تعریف می‌کنندیعنی رضایت‌مندی زناشویی یک پدیده درون‌فردی و یک برداشت فردی از همسر و رابطه است. چنین تعریفی از رضایت‌مندی زناشویی، نشانگر آن است که رضایت‌مندی یک مفهوم تک‌بعدی و بیانگر ارزیابی رضایت‌مندی زناشویی پیامد توافق زناشویی کلی فرد دربار همسر و رابطه‌اش است، و به صورت درونی احساس می‌شود.اصطلاح توافق زناشویی، رابطه مناسب زن و شوهر را توصیف می‌کند. در رابطه با توافق بالا، هر دو زوج، به گونه‌ای رفتار، تصور و ادارک می‌کنند که گویا نیازها و انتظار‌هایشان برآورده شده و چیزی وجود ندارد که در روابطشان خلل ایجاد کند. در ازدواج بدون توافق زناشویی، مشکلات موجود میان زوجین به حدی زیاد است که آنها را از احساس برآورده شدن نیازها و انتظارات باز می‌دارد. اغلب زوج‌ها، جایی بین این دو انتها قرار دارند و زمینه‌هایی از توافق و نبود توافق را تجربه می‌‌کنند(کلینکه[۱]، ترجمه محمدخانی،۱۳۸۳).

رضایت‌مندی زناشویی، یک مفهوم کلی است که در وضعیت مطلوب روابط زناشویی احساس می‌شود. از طرفی رضایت‌مندی زمانی اتفاق می‌افتد که روابط زن و شوهر در تمامی حیطه‌ها بهنجار گزارش شود. بنابر‌این،محققان برای آسانی در سنجش، همچنین عملیاتی کردن این مفهوم، رضایت‌مندی زناشویی را به چهار بٌعد اساسی تقسیم کرده‌اند که عبارتند از:

الف) جاذبه: عبارت است از جنبه‌ای از یک شئ، یک فعالیت یا یک شخص، که بر‌انگیزاننده پاسخ‌های نزدیکی‌ در دیگران باشد؛ تمایلی برای نزدیک شدن به یک شی، فعالیت یا شخص که در رضایت زناشویی جاذبه‌های بدنی و جنسی انسان مد نظر قرار گرفته است( فدری،۱۳۸۹).

ب) تفاهم: ارتباطی مبتنی بر پذیرش دوسویه، راحت و بدون تنش و دغدغه خاطر که بین دو نفر برقرار می‌شود(میراحمدی زاده،۱۳۸۷).

ج) نگرش: نوعی سوگیری عاطفی درونی که عمل یک فرد را تبیین می‌کند. در اصل، این تعریف در برگیرنده قصد و نیت فرد ‌است؛

د) : سرمایه‌ گذاری: منظور از این عبارت آن است که هر یک از زوج‌ها برای بهتر ساختن رابطه و نیز خوشایندی طرف مقابل، کارهایی را انجام می‌دهند و یا از انجام آن خود‌داری می‌کنند. به بیان دیگر، مقابله به مثل کردن، هنگامی که رفتار طرف مقابل پاداش‌دهنده است، و خودداری از انجام عمل متقابل، هنگامی که رفتار وی پاداش‌دهنده نیست( همان).

تعریف دیگر رضایت‌مندی زناشویی عبارت است از: حالتی که طی آن زن و شوهر از ازدواج با یکدیگر و با هم‌بودن احساس شادمانی ورضایت دارند( جدیری،۱۳۸۸).وینچ بر این باور است که رضایت‌مندی زوجی انطباق بین وضعیت موجود و وضعیت مورد انتظار است؛ یعنی انطباق بین انتظاراتی که فرد از زندگی زناشویی دارد و آنچه در زندگی خود تجربه می‌کند(فاضل،۱۳۹۰).هاوکینز و وینچ (۱۳۷۴) بیان می‌کنند که رضایت زناشویی، یعنی احساسات عینی از خشنودی، رضایت و لذت تجربه‌شده توسط زن یا شوهر، موقعی که همه جنبه‌های ازدواجشان را در نظر می‌گیرند. رضایت زناشویی از انطباق بین وضعیتی که مورد انتظار است و وضعیت موجود فرد در روابط زناشویی حاصل می‌شود، در واقع، نگرش مثبت و لذت‌بخشی است که زن و شوهر از جنبه‌های مختلف روابط زناشویی خود دارند(نیکولز[۲]،ترجمه دهقانی،۱۳۸۷).

بنر و هیل [۳](۱۹۹۰) رضا‌مندی زناشویی را پیامد توافق زناشویی دانسته‌اند که رابطه مناسب بین زن و شوهر را توصیف می‌کند. آنها می‌نویسند: «هنگامی که زن و شوهر به میزان قابل‌توجهی از برآورده شدن نیازها و انتظاراتشان در رابطه‌ زناشویی رضایت داشته باشند، رضا‌مندی زناشویی را گزارش خواهند کرد» (جدیری،۱۳۸۸). همچنین آلوجا[۴]، باریو[۵] و گارسیا[۶](۲۰۰۷)  می‌نویسند: «رضا‌مندی زناشویی عبارت است از برونداد ناشی از مجموعه‌ای از عوامل مانند حل تعارض موفقیت‌آمیز، یا موفقیت در فعالیت‌های مرتبط با شادکامی در فرایند ازدواج» (همان).

اولسون و السون [۷](۱۹۹۷) و فاورز و السون(۱۹۹۳)  با جمع‌بندی و تحلیل تمامی ابعاد مطرح‌شده به ابعاد «مسائل شخصیتی»، «ارتباط دوتایی»، «حل تعارض»، «مدیریت مالی»، «فعالیت اوقات فراغت»،‌ «رابطه جنسی»، «فرزندپروری»، «ارتباط با اقوام و دوستان» و «جهت‌گیری مذهبی» است (احمدی،۱۳۸۴).تحقیقات داخل کشور نشان می دهد، عوامل اقتصادی، مذهبی، آداب و سنن اجتماعی، ارضای عاطفی، ارضای جنسی و تفاهم فکری می‌تواند رضا‌مندی زناشویی را به ارمغان آورد(جامپالسکی[۸]،ترجمه مقدم،۱۳۹۱). همچنان‌که اُدل توافق در ارزش‌ها را با رضایت‌مندی زناشویی مرتبط می‌داند(ادل[۹]،۱۹۹۸).

متن کامل پایان نامه

پایان نامه ارتباط مؤلفه های ابعاد جهت گیری مذهبی با رضایت مندی زناشویی

۲-۴-تغییرات رضایت زناشویی در طول زمان

عدم ثبات رضایت زناشویی در طول دوره های مختلف زندگی یکی از نقاط قابل توجه در زمینه ی رضایت زناشویی است. این امر عوامل محیطی را مورد توجه قرار می دهد. مطالعات مختلف که به طور طولی انجام شده، نشان می دهد که در بعضی از دوره های زندگی رضایت زناشویی کاهش پیدا می کند. در همین زمینه اولسون و همکاران (۱۹۸۹) زندگی زناشویی را به ۷ مرحله تقسیم کرده و معتقدند که در طی این مراحل، رضایت زناشویی تغییر می کند(شارف[۱]،ترجمه فیروزبخت،۱۳۸۳)). هر کدام از این دوره ها به نحوی رضایت زناشویی را تحت تأثیر قرار می دهند. این مراحل به شرح زیر هستند:

• زوج های جوان بدون بچّه
• خانواده با بچّه های پیش دبستانی
• خانواده با بچّه های دبستانی
• خانواده با فرزندان نوجوان
• فرزندانی که از خانواده جدا می شوند
• خانواده ی خالی از فرزند
• خانواده در دوران بازنشستگی(همان).

همچنین تحقیقات اولسون نشان داده است که:

• رضایت از ز ندگی زناشویی در مردان بیشتر از زنان است.
• رضایت زناشویی در مراحل اولیه ی زندگی در زنان از مردان بیشتر است.
• رضایت زن و مرد در مرحله چهارم کاهش پیدا می کند.
• رضایت زن و شوهر در مرحله ۶ و ۷ در مقایسه با مراحل ۲ و ۳ و ۴ بالاتر گزارش شده است.
• گرایش به جدایی و طلاق در مرحله دوم و چهارم بیشتر از مراحل دیگر گزارش شده است(همان).

متن کامل پایان نامه